Dziedzictwo Kulturowe Północnych Kaszub
Strona internetowa współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Sąsiedztwa Litwa, Polska, Obwód Kaliningradzki Federacji Rosyjskiej Interreg III A

Dzieje miasta leżącego nad Zatoką Pucką sięgają prehistorii, czasu neolitu. W VI-XIII w. istniał tu największy nad Bałtykiem ośrodek portowo-rybacki, a fenomenalne stanowisko archeologii podwodnej najeży do najciekawszych tematów badawczych w zakresie szkutnictwa i techniki morskiej. Badania prowadzone przez Centralne Muzeum Morskie i ekspozycja w miejscowym muzeum są w kanonie poznawczym słowiańszczyzny na Pomorzu. Od XI w. Puck był siedzibą kasztelanów, a po zagarnięciu Pomorza przez krzyżaków - siedzibą urzędnika średniej rangi do spraw rybackich. Po wypędzeniu Krzyżaków miasto (prawa miejskie w 1348 r.) niemal przez wiek znajdowało się w zastawie Gdańska za pożyczki wojenne udzielone królowi. Później było starostwem niegrodowym i niewielką twierdzą, a także bazą floty kaperskiej. Wiek XVIII przyniósł gospodarczy upadek miasta i portu. Kryzys pogłębił się po włączeniu w 1818 r. Pucka do powiatu wejherowskiego.

z lotu ptaka...

10 lutego 1920 r. w mieście odbyła się uroczystość zaślubin Polski z morzem, dokonanych przez gen. Hallera. W okresie międzywojennym jak i po 1945 r. Puck rozwijał się powoli, ale systematycznie. Rosła też jego turystyczna ranga i pod koniec XX w. stał się ważnym ośrodkiem sportów wodnych.

Szachownicowy układ ulic śródmieścia z prostokątnym rynkiem pośrodku zachował się od czasu lokacji. Przy rynku stoją dwu-trzykondygnacyjne kamienice, a przy bocznych ulicach niższe domy. Mury niektórych kamienic pochodzą z XVIII w. lecz ich fasady uległy przebudowie w XIX i na początku XX w. Na większą uwagę zasługuje dawny zajazd Pod Złotym Lwem z XVIII w. (plac Wolności 17), który zachował cechy barokowe i eklektyczna kamienica z narożną wieżyczką (plac Wolności 33).

Rynek
Eklektyczna kamienica

Miejski ratusz we wschodniej pierzei rynku jest trzecim z kolei, tyle że wcześniejsze stały pośrodku placu. Budynek wzniesiono w 1865 r. na piwnicach starych kamienic, nadając mu neogotycki wygląd fryzem wieńczącym elewację oraz narożnymi sterczynami. Obecnie w ratuszu mieści się Urząd Stanu Cywilnego oraz sala obrad Rady Miasta Pucka.

Ratusz

Kościół par. św. Apostołów Piotra i Pawła, gotycki, ceglany wzniesiony w XIV-XV w. z reliktami XIII wiecznymi. Poza krótkim okresem protestantyzmu w l. 1556-89 fara służyła katolikom.

Kościół jest budowlą orientowaną, halową, trzynawową z wyodrębnionym prezbiterium, masywną wieżą zachodnią oraz bocznymi kaplicami. Również do wieży przylegają dwie kaplice, od południa Wejherów, a od północy Chrzcielna. Uwagę przyciąga fryz wieży datowany na XIII w. Na urzekający wielością stylów wystrój fary składają się barokowe obrazy z 2 pol. XVII w., renesansowe portrety Ernesta Wejhera i jego małżonki Anny. Dziełem dużej klasy artystycznej jest renesansowy ołtarz z obrazem Ukrzyżowania pędzla Hermana Hana oraz kuta krata zamykająca kaplicę Wejherów.

Kościół
Pielgrzymka rybaków

29 czerwca w farze odbywają się główne uroczystości pielgrzymki morskiej. Tego dnia do Pucka płyną ze wszystkich stron barwnie przystrojone łodzie rybaków mieszkających nad Zatoką Pucką, pragnących oddać hołd swojemu patronowi.

Krzyżacki zamek w północno-zachodnim narożu miasta został wzniesiony w XIV w. W jego skład wchodził jeden murowany dom, niska wieża i budynki ryglowe. W XVIII w. zaniedbany, po 1807 rozebrany, a na jego miejscu w 1845 r. zbudowano zbór protestancki. Świątynia została rozebrana po ostatniej wojnie. Dziś na stanowisku archeologicznym fundamenty odsłonięte w trakcie badań archeologicznych poświadczają dawne założenie obronne.

Szpital dla ubogich pod murami miejskimi ufundowali krzyżacy w XIV w. Wbrew nazwie nie był on obiektem medycznym, lecz przytułkiem dla ubogich starców. Budynek trzykrotnie niszczał lecz był odbudowywany na starym miejscu. Zachowany do dziś ryglowy szpital przy ul. Wałowej 11 zbudowano w 1757 r. (wg innych danych w 1725). Ten niewielki, piętrowy budynek nakrywa wysoki dach czterospadowy z centralną facjatką. Od 1971 r. wraz z przyległym doń budynkiem ryglowym z 1 poł. XIX w. stanowi oddział etnograficzny Muzeum Ziemi Puckiej.

Szpitalik
Szpital - dawny klasztor

Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy działa od 1970 r. Początkowo nosiło nazwę Stacja Gromadzenia Dóbr Kultury, a pierwszą wystawę uruchomiło w 1973 r. Obecnie swoje zbiory eksponuje w dwóch miejscach. W XIX-wiecznej kamienicy przy rynku (nr 28) można zobaczyć pamiątki związane z historią miasta i regionu: dokumenty, zdjęcia, monety, znaleziska archeologiczne, wystrój mieszczańskiego saloniku. W kamienicy prezentowane są też wystawy czasowe. Natomiast w szpitalu przy Wałowej zgromadzono kaszubskie stroje, rzeźby, hafty, zabawki, sprzęty gospodarstwa domowego i meble, oraz bogaty zbiór instrumentów medycyny ludowej. Oddziały muzeum czynne są latem wt.-pt. w godz. 9.00-17.00, sb. i nd. 10.00-14.00, po sezonie pn.-pt. 9.00-15.00, sb. 10.00-14.00.

Muzeum

Do okazałych, ciekawych architektonicznie budynków należy neogotycki szpital - dawny klasztor sióstr elżbietanek, wybudowany przy ul. 1 Maja w 1898 r. Przy tejże ulicy stoi współczesny pomnik Antoniego Abrahama, wybitnego syna Ziemi Puckiej. W porcie rybackim wznosi się pamiątkowy Słup Zaślubinowy, będący repliką obelisku upamiętniającego akt zaślubin z morzem, a zniszczonego w 1939 r. przez Niemców. Tyle że pierwszy Słup stał 500 m dalej na zachód, na terenie ówczesnej bazy wojskowej, w której ceremonia miała miejsce. Również w porcie znajduje się pomnik gen. Józefa Hallera.

Pomnik gen. Józefa Hallera
Pomnik Antoniego Abrahama

Dworek z połowy XIX w. Po wojnie siedziba Stacji Hodowli Roślin. Od 1983 r. po remoncie w budynku mieści się Państwowa Szkoła Muzyczna I st. im. St. Moniuszki i Państwowe Ognisko Baletowe.

Dworek