Biebrowo - zespół dworsko-parkowy drobnej szlachty. Parterowy dwór z facjatką i piętrowym ryzalitem w elewacji ogrodowej powstał w 2 poł. XIX w. Powojenna opieka PGR-u (a właściwie jej brak) spowodowała zaniedbanie obiektu, w którym nadal zamieszkują byli pracownicy gospo-darstwa. Przyległy park także jest zaniedbany i przetrzebiony, ale rosną w nim okazałe dęby i graby. Pozostałością folwarku są kamienne budynki gospodarczo-mieszkalne.
Borkowo Lęborskie - zespół dworsko-parkowy rodu von Tessmar. Istniejący dwór postawiono w miejscu starszego w poł. XIX w. Mimo podniszczonych elewacji dwór zachował wyraźne cechy neoklasycystyczne. Ozdobą parterowego budynku jest piętrowy ryzalit pozorny. Przy stanowiącym własność prywatną dworze wyrasta park o pow. 1ha. Śladem po dawnych właścicielach jest także zrujnowany grobowiec rodowy, zlokalizowany w zagajniku nieopodal skrzyżowania.
 Borkowo - dworek |
 Borkowo - kaplica |
Borkówko - zespół pofolwarczny. Wieś należała w przeszłości m. in. do Jackowskich i Wejherów. Jednak dwór na skraju kompleksu gospodarczego, już w otulinie starego parku, wzniosła na pocz. XX w. rodzina von Vichstaedt. Bryłą parterowy, trzy-skrzydłowy budynek przypomina barokowy dwór, stylowości przydaje mu centralny ryzalit z frontonem i masywny dach mansardowy. Przy podwórzu folwarcznym stoją zabudowania gospodarcze z XIX/XX w. a w parku zachowały się pojedyncze okazy wiekowych lip, dębów szypułkowych i żywotników. Po wojnie folwark został znacjonalizowany, lecz w 1960 r. dwór ponownie przeszedł w ręce prywatne, dzięki czemu dotrwał do XXI w. w dość dobrym stanie. Własność prywatna w trakcie remontu (od wielu lat).
Choczewko - zespół pofolwarczny z XIX w., obejmujący dwór, spichlerz oraz ostatki parku. Wysoko podpiwniczony dwór zbudowano w 1888 r. Jego centralna, lekko zryzalitowana część liczy dwie kondygnacje, a symetryczne skrzydła boczne po półtorej. Do 1945 r. folwark stanowił własność Fliessbachów. Później został znacjonalizowany, a od końca XX w. wchodzi w skład zasobów Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa w dzierżawie. Dzięki staraniom obecnego dzierżawcy jest sukcesywnie odrestaurowywany.
Choczewo - zespół pałacowo-parkowy Dzięcielskich, zarządzających majątkiem do 1945 r. Secesyjny pałac stoi pośrodku przestronnego, zadbanego parku, na końcu alei pomnikowych kasztanowców. Budynek wzniesiono pod koniec XIX w. Nie posiada nazbyt ozdobnych elewacji, ale oryginalności i uroku przydają mu półowalne wykusze ścian szczytowych oraz mansardowy dach. Po nacjonalizacji pałac został zaadaptowany na cele oświatowe, a część parku wycięto pod boiska i stadion. Dziś w pałacu działa oddział szkoły podstawowej, biblioteka i ośrodek pomocy społecznej. Piękne okazy starodrzewia potwierdzają, iż park jest dużo starszy od pałacu, wcześniej osłaniał istniejące w tym miejscu dwory Jackowskich, Fölker-sambów i Wejherów. Z dawnego majątku zachowała się też przypałacowa oficyna oraz część muru ogradzającego park. Część pałacowych wnętrz można zobaczyć w dni robocze, park jest ogólnodostępny.
Ciekocinko - okazały zespół pofolwarczny, w skład którego wchodzi pałac z 1910 r., dom rządcy, czworaki, zabudowania gospodarcze i gorzelnia z przełomu XIX/XX w. oraz park o pow. 5 ha. Do 1945 r. kompleks należał do rodziny Semkow; później użytkował go PGR. Ostatnimi laty nowy, prywatny właściciel adaptuje majątek na międzynarodowy ośrodek jeździecki. Po zakończeniu remontu pałac będzie perłą ośrodka, gdyż nawet w stanie zaniedbania zwracał uwagę oryginalną bryłą, okazałym dachem mansardowym i wysoką, pięciokondygnacyjną wieżą.
Ciekocino - neogotycki kościółek pw. ss. Piotra i Pawła z 1891 r. o skromnej fasadzie zaakcentowanej smukłą sygnaturką. Do 1945 r. był kościołem filialnym parafii ewangelickiej w Osiekach, później przejęli go katolicy. Przy świątyni zachował się stary cmentarz z niemieckimi nagrobkami z XIX w.
Gardkowice - zespół rezydencjalny z pocz. XX w., obejmujący piętrowy dwór z frontowym gankiem i półowalnym ryzalitem w elewacji ogrodowej, czworaki, budynki gospodarcze i niewielki park otoczony murem. W l. 1859-1945 majątek należał do rodu von Koss, później przekształcono go w PGR. W 1980 r., dzięki pomocy prof. Wiktora Zinna, zdewastowany obiekt nabył prywaty właściciel (ceniący swoją prywatność), który wyremontował częściowo zabytek i uporządkował park.
Gościęcino - zespół dworsko-parkowy z 2. poł. XIX w. Prostego kształtu, parterowy dworek jest bardzo skromny, zdobi go tylko zadaszony ganek w formie dwukolumnowego portyku. O jego atrakcyjności przesądza otoczenie: zadbany park z pięknymi okazami drzew, klomby i obsadzona klonami aleja dojazdowa. Gościęciński majątek państwo polskie przejęło już w 1920 r., tworząc na jego bazie gospodarstwo rolne (przed wojną bardziej, po wojnie mniej dochodowe). Od 1985 r. zespół rezydencjalny ma prywatnego właściciela, który przeznaczył obiekt na gospodarstwo agroturystyczne „Dworek pod Lipami".
Jackowo - dawna rodowa siedziba Jackowskich, właścicieli wielu majątków w ziemi lęborskiej i wejherowskiej. W XIX w. kolejni właściciele majątku, Fliessbachowie, rozbudowali stary dwór Jackowskich w trzyskrzydłowy pałac wytyczający rzut litery H. W 1910 r. rezydencja została powiększona na osi krótkiej o okazałe ryzality. Po 1945 r. pałacem zarządzał PGR, ostatnio został sprzedany prywatnemu właścicielowi, który planuje remont obiektu. Z folwarku Fliessbachów zachował się nadto dom rządcy z podcieniem, gorzelnia, spichlerz i obora.
Kurowo - zespół folwarczny, w skład którego wchodzi dworek z 1870 r., gorzelnia i zabudowania gospodarcze z przełomu XIX/XX w. oraz niewielki park założony na pocz. XX w. Skromny, parterowy dworek z facjatką należał do 1945 r. do Fliessbachów, później do państwa, a obecnie stanowi własność prywatną.
Lubiatowo - dawna wieś rycerska rodu von Lűbtow, władającego majątkiem do 1811 r. Pamiątką po Lubiatowskich jest stary park z pięknymi okazami 300-letnich cisów. W poł. XIX w. na miejscu starego dworu rodzina Krammerów wzniosła nowy, skromny dwór, wyróżniony jedynie facjatką. Na pocz. XX w. ostatni przedstawiciele rodziny sprzedali majątek pod parcelację. W latach II wojny światowej władze zamieniły folwark na obóz Niemieckiej Służby Pracowniczej. W 1945 r. dworek został przejęty przez państwo i od wielu lat jest siedzibą Obwodu Ochrony Wybrzeża Urzędu Morskiego w Gdyni. Znajduje się on w bardzo dobrym stanie.
Lublewko - zespół pofolwarczny, założony w poł. XIX w. przez emigranta ze Szkocji Hugo Mac Leana. Mimo krótkiej historii folwark często zmieniał właścicieli, którzy zamieszkiwali bezstylowy, dwuskrzydłowy dwór. Po 1945 r. folwark zamieniono na PGR, dla którego pracowników wydzielono we dworze mieszkania. Pozostałością folwarku jest też bardzo długa oficyna z charakterystycznym rzędem 12 lukarn na dachu i budynki gospodarcze, a reliktem parku są stare drzewa. Dziś zamiast PGR majątkiem zarządza Hodowla Zwierząt Zarodowych z Prusewa, zaś dwór i oficynę po staremu zamieszkuje kilka rodzin.
Lublewo - zespół folwarczny złożony z dworu, dwóch magazynów, kuźni i parku. Folwark założyli w poł. XVI w. Machowie, w których posiadaniu Lublewo pozostawało przez trzy wieki. Lecz istniejące obiekty wybudowała w 2 poł. XIX w. rodzina kolejnych właścicieli majątku, von Eckoff. Piętrowy dwór o nieznacznych cechach secesyjnych stoi w starym parku, w którym zachowały się piękne okazy starodrzewia. Dwór zamieszkują pracownicy Stacji Hodowli Roślin.
Łętowo - rozległy kompleks folwarczny i zespół dworsko-parkowy. Miejscowy folwark należał do wielu rodów szlacheckich, najdłużej, bo ok. 230 lat do Łętowskich. Na pocz. XX w. upadły majątek przejęło państwo pruskie i wy-dzierżawiło Fliessbachom. Nowy dzierżawca rozbudował kompleks gospodarczy a na fundamentach wcześniejszego dworu wzniósł nową siedzibę - piętrową, okazałą, nakrytą dachem mansardowym, ale bezstylową, o bryle rozczłonkowanej werandami, ryzalitami i wykuszami. Dwór jest atrakcyjnie ulokowany na niewielkim wzniesieniu. Otaczają go też pomnikowe drzewa, między którymi bieleją słupki paradnej bramy. Od 1945 r. dwór należy do Skarbu Państwa, obecnie znajduje się w dzierżawie.
Osieki Lęborskie - kościół NMP Gwiazdy Morza i zespół pofolwarczny. Parafia w Osiekach należy do najstarszych na Pomorzu i liczy ok. 900 lat. Pierwszy kościół zbudowano tu na pocz. XII w. Wielokrotnie remontowany i rozbudowywany, spłonął doszczętnie w 1726 r. Jego zarys odwzorowuje istniejąca świątynia, gdyż zbudowano ją przed 1740 r. na starych fundamentach i kryptach, z wykorzystaniem ocalałych ścian wieży. Z tego powodu, mimo bielonych, barokowych elewacji kościół wygląda na dużo starszy. Także wieża zachowała surowy, gotycki kształt, co ciekawe, kryta jest hełmem z dębowego gontu. Wystrój wnętrza jest w przewadze późnobarokowy, starszymi jego elementami są ambona w stylu regencji i XIV-wieczna chrzcielnica. W krypcie pod świątynią spoczywają szczątki dawnych właścicieli folwarku rodu von Krockow. Na otaczającym kościół cmentarzu zachowało się kilka XIX-wiecznych nagrobków i niewielka kaplica z kamienia polnego.
Folwark osiecki również należał do najstarszych w regionie. Utworzyli go w XIII w. biskupi włocławscy, utrzymując go przez 400 lat. Wśród późniejszych jego właścicieli byli Wejherowie i Krokowscy, zamieszkujący okazały dwór, w XIX w. przebudowany na pałac. Niestety, w l. 50 XX w. obiekt zdewastowano, a później rozebrano na cegłę, lokalizując w tym miejscu drogę. Z zabudowy folwarcznej ocalały stajnie, obory i ogromny, neoromański spichlerz, natomiast przypałacowy park zdziczał i upodobnił się do zwykłego lasku.
Przebendowo - dwór z poł. XIX wieku, zabudowania gospodarcze, park oraz stary cmentarz ewangelicki z niemieckimi i kaszubskimi nagrobkami z XIX w. Z wioski wywodził się ród Przebendowskich, XVIII-wiecznych właścicieli Wejherowa. Od 1792 do 1945 r. majątek stanowił własność rodu von Wittke, której przedstawiciele pobudowali w poł. XIX w. podłużny dwór z piętrowym ryzalitem, o skromnych cechach neogotyckich. Po wojnie majątek przekształcono na PGR. Obecnie zespół dworsko-parkowy stanowi własność prywatną, dwór wydzierżawiony jest częściowo Uniwersytetowi Gdańskiemu, który umieścił w nim Stację Badania Wędrówek Ptaków.
Sasino - zespół pałacowo-parkowy założony w poł. XIX w. na osuszonych nadmorskich bagnach przez inżyniera Ramsa. Okazały, neoklasycystyczny pałac został wzniesiony w 1868 r. Posiadłość należała później do Somnitzów i Jungów. Po wyparciu Niemców majątek zajęli Rosjanie, kwaterując w nim przez trzy lata. Dopiero w 1948 r. zespół rezydencjalny stał się własnością Skarbu Państwa. Wiele lat mieścił ośrodek kolonijny, a następnie dom wypoczynkowy. W 1990 r. stał się własnością gminy, która sprzedała go w sześć lat później. W pałacu nadal funkcjonuje ośrodek wypoczynkowy, ale już wyższej kategorii.
Pałac jest budowlą trzykondygnacyjną, prostokątną, o fasadzie ożywionej trzema pozornymi ryzalitami. Elegancki wygląd zawdzięcza prostej linii i wielości detali architektonicznych, jak trójkątne naczółki, pilastry, gzymsy, belki, boniowania. Otaczający rezydencję park (o pow. 7ha) nie jest wielki, ale zadbany, o różnorodnej szacie roślinnej. W wiosce zachowało się też kilkanaście ryglowych chat z przełomu XIX/XX w.
Słajkowo - skromny zespół rezydencjalny, składający się z XIX-wiecznego dworku, niewielkiego parku i stodoły. Dwór był ongiś dwuskrzydłowy, ale po wojnie jego część uległa wyburzeniu. Wysoki na 1,5 kondygnacji przypomina zwykłą chatę chłopską, obecnie całkowicie odrestaurowany, stanowi własność prywatną.
Starbienino - jest starym folwarkiem, należącym do różnych rodów pomorskich, m. in. Krokowskich. W 2 poł. XIX w. Hammerowie zbudowali przy folwarku niewielki dwór w stylu włoskim prostokątny, wysoki na 1,5 piętra, z gankiem wgłębnym i dostawioną do naroża wieżą widokową tzw. belwederem. Trafna nazwa, gdyż z włoska „belwedere" znaczny „piękny widok" a ten rzeczywiście jest zachwycający. Znacjonalizowany po wojnie dwór był częścią PGR-u, adaptowano go na ośrodek kolonijny, aż w końcu opuszczono. Na szczęście w 1995 r. został przekazany Kaszubskiemu Uniwersytetowi Ludowemu, który prowadzi we dworze Ośrodek Edukacji Ekologicznej. Obok dworu stoi współczesny pawilon noclegowy, a wokół rośnie niewielki, stary park ze stawami i romantycznymi alejami.
Stilo - to nazwa latarni morskiej stojącej na wydmie niedaleko osady Osetnik k. Sasina. Tą owalną wieżę o metalowej konstrukcji, wysoką na 34 m, wzniesiono w l. 1904-06. Latem w godz. 10.00-18.00 latarnia udostępniona jest zwiedzającym.
Zwartowo - nie wiadomo dokładnie, od kiedy właściciele zwartowskiego folwarku mieli w nim swą siedzibę. W każdym razie w XVIII w. została ona przebudowana w duchu barokowym, a po 1853 r. w stylu klasycystycznym. Właściciele pałacu (m. in. Somnitzowie, Hammersteinowie) rozwijali działalność przemysłową, w 2 poł. XIX w. funkcjonowała tu fabryka zapałek i gorzelnia. Po wojnie folwark przejęła Stacja Hodowli Roślin, a zespół pałacowo-parkowy przypadł Minis-terstwu Sprawiedliwości. Resort stworzył w Zwartowie ośrodek wypoczynkowy Relaks o podwyższonym standardzie, w którym skazani na lżejsze wyroki odpracowują karę.
Pałac jest budynkiem prostym, o szarych elewacjach, ale bardzo okazałym, trzykondyg-nacyjnym (drugie piętro w dachu), z salą balową u boku. W skład zespołu rezydencjalnego wchodzi nadto modernistyczna, dwuskrzydłowa oficyna z podcieniami, zbudowana po 1904 r., a także budynki gospodarcze i stajnie. Całość zgrabnie wkomponowana jest w ogrody ze stawami i zabytkowy park.
Kościół p.w. św. Józefa, zajmujący od 1889 r. centralne wzgórze we wiosce, nie wyróżnia się wyglądem i wielkością. Posiada skromne cechy neogotyckie i wieżę zwieńczoną nietypowym hełmem ostrosłupowym.
 Zwartowo - kościół |
 Zwartowo - pałac |
Żelazno - zespół folwarczny rodziny Milczewskich z końca XIX w., obejmujący piętrowy, neoklasycys-tyczny dwór, piękny park ze starodrze-wiem i kilka budynków gospodarczych, m. in. kuźnię. Od 1945 r. majątek jest własnością państwa dzierżawioną osobom prywatnym, obecnie spółce z udziałem kapitału zagranicznego. Na skraju osady leży niewielki cmentarz poewangelicki z neogotyckim mauzoleum Milczewskich.
