Celbowo - XIX-wieczny zespół podworski i pofolwarczny Rodenackerów. W 1945 r. znacjonalizowany majątek zamieniono na PGR, a później na Stację Hodowli Roślin. Na granicy okazałego parku stoi od 1885 r. dwór. Założony na planie wydłużonego prostokąta, wysoko podpiwniczony, w części centralnej piętrowy, a u boków wysoki na 1,5 kondygnacji (niskie poddasze mieszkalne). Charakterystyczne narożne sterczyny wieżyczkowe przydają mu skromnych cech neogotyckich. Do dworu wiedzie aleja wielkich kasztanowców, w parku można znaleźć okazałe drzewa egzotyczne i rodzime. Nieopodal zespół zabudowań folwarcznych, stodół i spichlerzy, magazynów i wozowni, spomiędzy których wyrasta wieża zegarowa i masywna wieża ciśnień. Przy folwarku zachowały się też murowane czworaki, zamieszkałe przez rolników.

Celbowo - dwór

Celbówko - niewielki, parterowy dwór na planie mocno wydłużonego prostokąta, o skromnych cechach neogotyckich. Zbudowany w 1885 r. w starym, przyfolwarcznym parku, w którym rosną pomnikowe okazy drzew.

Celbówko - dwór

Gnieżdzewo - liczne przykłady ceglanego domu pomorskiego oraz wysoka kapliczka przydrożna z 1896 r, mieszcząca figurę Chrystusa i sygnaturkę. Przy drodze stoją także dwa przedwojenne krzyże z ludowymi rzeźbami Zbawiciela.

Leśniewo - okazały kościół neogotycki z 1893 r. oraz ryglowe budynki z pocz. XIX w.

Leśniewo - kościół

Łebcz - skromny dwór otoczony niewielkim, starym parkiem przypomina o długich dziejach tej rycerskiej wsi. Zbudowany w 2 poł. XIX w., w skutek późniejszych modernizacji zatracił cechy stylowe. Obecnie jego prywatni właściciele prowadzą we dworze gospodarstwo agroturystyczne. W centrum wsi stoi od 1932 r. stylowy, neobarokowy kościół o wieży ozdobionej hełmem dzwonowym z latarenką. Wewnątrz stylowy wystrój z okresu budowy.

Łebcz - dwór

Łebcz - kościół

Mechowo przypomina żywy skansen, gdyż jego zabudowę tworzy wiele ryglowych domów z końca XVIII i XIX w. Chlubą wioski jest piękny szachulcowy kościół pw. św. Ap. Jakuba Starszego i św. Mikołaja, ufundowany w 1742 r. przez opata oliwskiego Jacka Rybińskiego. Świątynia stoi na wzgórzu pośród starych drzew, co uwydatnia jej proporcje. Jest orientowana, bielona, posiada wyodrębnione prezbiterium i wstawioną w korpus wieżę zwieńczoną kopułowym hełmem z latarnią. Wewnątrz kościółek urzeka barokowym wystrojem, zaś niektóre jego elementy (obrazy) pochodzą z warsztatów renomowanych artystów Pomorza, np. Hermana Hana.
We wsi również wypada zwiedzić groty mechowskie - jedyna tego typu osobliwość geologiczna w Polsce i na całym Niżu Europejskim.

Mechowo - kościół

Mechowo - groty

Osłonino należało w średniowieczu do drobnych rodów rycerskich i klasztoru żarnowieckiego. Z pocz. XVII w. weszło w skład kompleksu dóbr rzucewskich. Ostatni właściciele Rzucewa, Belowowie, zbudowali tu ok. 1900 r. skromny, parterowy dwór i założyli przy nim park. Po 1945 r. folwark wszedł w skład PGR-u a następnie celbowskiej Stacji Hodowli Roślin. Prócz dworu zachował się stary drzewostan i stuletnie budynki gospodarcze. W Osłoninie, na posesji przy ul. Leśnej 70, w specjalnie wybudowanej chacie eksponowane są prywatne zbiory starych kaszubskich narzędzi i sprzętów.

Osłonino - dwór

Połczyno - prosty, parterowy dwór z poł. XIX w. otoczony reliktami parku i częściowo zachowanymi zabudowaniami folwarku.

Półczyno - dwór

Radoszewo - odrestaurowana kuźnia dworska oraz relikty parku są jedyną pozostałością XIX-wiecznego zespołu dworsko-folwarcznego Łyśniewskich.

Radoszewo - kuźnia

Rekowo Górne lokowane jako wieś rycerska, ale od XV w. królewska. Dopiero w 1871 folwark wykupił od rządu pruskiego niejaki Hagen. Kilkanaście lat wcześniej poprzedni dzierżawca, Schoenlein, pobudował w Rekowie dwór, później rozbudowany. Po 1945 r. „ranga” budynku wzrosła, gdyż mieścił się w nim Instytut Warzywnictwa. W latach 90-tych wykupiony, uległ dewastacji. Na początku obecnego wieku nastąpiła zmiana właściciela, który to obiekt wyremontował i zamienił na Hotel Wieniawa. Pałacyk posiada interesującą formę architektoniczną o eklektycznym charakterze, parterowy, na wysokim podpiwniczeniu, w części centralnej piętrowy, rozbudowany o czworoboczną wieżę od południa i taras z szerokimi schodami od strony parku. Jego elewacje ozdobione są neogotyckimi i neoklasycystycznymi detalami.

Rekowo Górne - dwór

Rzucewo było siedzibą katolickiej linii Wejherów mających tu swój zamek zniszczony przez Rosjan w 1734 roku. Trzy wieki dobra rzucewskie połączone były z dobrami wejherowskimi i miały tych samych właścicieli. Majątki rozdzielono w 1827 r., kiedy Rzucewo drogą mariażu przeszło na własność rodu von Below i należało do nich do 1945 r. Z inicjatywy Belowów w latach 1840-45 w folwarku został zbudowany okazały, neogotycki pałac. W latach PRL-u folwark zamieniono na PGR, a w rezydencji umieszczono szkołę zawodową i technikum rolnicze. W latach 70. i 80. pałac przejmowały różne instytucje, usiłując uczynić z niego ośrodek wypoczynkowy. Udało się to dopiero Przedsiębiorstwu „Kaszub”, które w 1994 r. nabyło zespół rezydencjonalny i zaadaptowało go na elegancki obiekt noclegowy o nazwie „Zamek Jan III Sobieski”.
Pałac składa się z dwóch podpiwniczonych skrzydeł ustawionych na wspólnej osi. Wschodnie, dwupiętrowe ma rzut zbliżony do kwadratu i elewacje ujęte w arkadowe płyciny, posiada też u boku czworoboczną basztę. Skrzydło zachodnie jest piętrowe, prostokątne, wyróżnione niską, ośmioboczną wieżą narożną. Przylega też do niego okazały, przyarkadowy portyk. Zwiedzając stylowe wnętrza nie sposób nie zauważyć kunsztownego sklepienia sieciowego sieni, godna uwagi jest też dwupoziomowa biblioteka w narożnej wieży, w której znajduje się ekspozycja ukazująca dzieje pałacu.
Park otaczający rezydencję jest od niej dużo starszy, gdyż zgodnie z historycznym przekazem założono go w czasach króla Jana III Sobieskiego. Podobno król osobiście sadził niektóre drzewa jak i lipy tworzące wspaniałą, częściowo zachowaną w czterorzędowym układzie aleję łączącą Rzucewo z pobliskim Osłoninem. Ozdobą parku są szlachetne gatunki pomnikowych drzew, jak platany czy kasztanowce jadalne, a także architektura ogrodowa. Między drzewami kryje się dworek myśliwski z XIX w., równie stare stajnie, spichlerze i mauzoleum Belowów.

Rzucewo - zamek

Rzucewski „cypel” - Na północ od pałacu, kryją się nad brzegiem zatoki Puckiej relikty osady łowców fok. Na jej ślad archeolodzy trafili u schyłku XIX w., jednak dokładniejsze badania przeprowadzono w latach 20. XX w. oraz pod koniec w. XX. Osada była zamieszkana w późnym neolicie (2500-1700 p.n.e.), a jej mieszkańcy pozostawili po sobie nie tylko kamienne narzędzia, ale też mnóstwo foczych kości. Zgodnie z zapowiedziami puckiej gminy osada ma zostać zrekonstruowana celem przybliżenia turystom życia dawnych ludzi.

Sławutówko wchodziło do kompleksu dóbr rzucewskich. Od XVIII w. znajdował się w nim dwór myśliwski właścicieli majątku. W 1910 r. w miejscu XVIII-wiecznego dworu Gustaw von
Below wzniósł pałac, w którym gościł odwiedzających go latem przyjaciół. Po II wojnie światowej majątek Belowów przejął PGR i doprowadził do ruiny. Na szczęście pałac znalazł nowego właściciela, i na pocz. XXI w. został starannie wyremontowany z przeznaczeniem na hotel. Piętrowy, wysoko podpiwniczony budynek stoi na skraju leśnej dolinki, nad stawem spiętrzonym na Gizdepce w otoczeniu wiekowych buków i kasztanowców. Eklektyczną bryłę pałacu rozbudowują wykusze w kształcie wieżyczek i dwupoziomowa loggia. Na skraju pałacowego parku widnieją stare zabudowania gospodarcze, zaś za stawem stoi nad rzeczką okazały, XIX-wieczny młyn.

Sławutówko - pałac Below

Sławutówko - młyn

Starzyno - kościół parafialny p.w. Michała Archanioła z 1649 r. fundacji opata oliwskiego Aleksandra Kęsowskiego o cechach renesansowych i gotyckich. Zastąpił starszą świątynię drewnianą stojącą we wsi od pocz. XVI w. Orientowany, jednonawowy, z wyodrębnionym prezbiterium i wieżą zachodnią. Jego nawę wieńczą trójkątne, tynkowane szczyty skromnego detalu ozdobnego (woluty i szyszki), wieżę podwyższa smukły hełm ostrosłupowy, osadzony w 1817 r. w miejscu wcześniejszego - renesansowego. Wnętrze rozjaśnia XVII-wieczna polichromia ściany tęczowej przedstawiająca Sąd Ostateczny oraz wystrój barokowych donacji. Oryginalne wyposażenie i wybitne elementy liturgiczne Andrzeja Mackensena. Warto zwrócić uwagę na tablicę fundacyjna umieszczoną nad wejściem wieży, na zegar słoneczny w zwieńczeniu kruchty oraz na kamienną kulę wmurowaną od zewnątrz w ścianę kościoła.
Starzyński Dwór był od XIII w. do 1772 r. posiadłością cystersów oliwskich. Zakonnicy, prócz folwarku prowadzili tu dwór pełniący funkcję sanatorium dla schorowanych braci. Rząd pruski, przejąwszy majątek klasztorny najpierw go wydzierżawił, a w 1818 r. sprzedał. Nowi właściciele, Grassowie, zbudowali w miejscu dworu okazały, neogotycki pałac, który spłonął w 1942 r. a jego ruiny zostały rozebrane na cegłę. Jedynie skupisko starych drzew wskazuje miejsce, w którym stała rezydencja. Zachowało się za to kilka obiektów z okazałego ongiś folwarku cystersów, współcześnie, renowowane przez nowego właściciela. Budynki inwentarskie otaczają szeroki dziedziniec gospodarczy zajmujący niewysokie wzniesienie. Wśród nich uwagę zwraca dom bramny z wieżyczką (koniec XVIII w.), pełniący funkcję kaplicy, obecnie odtworzonej i dopuszczonej do kultu. Na wieży znajduje się werk zegarowy datowany na rok 1681 oraz chorągiewka z datą 1598, pochodząca ze starszego budynku. Poniżej wzgórza, nad przepustem wodnym ruiny XVII-wiecznych obiektów przemysłowych: młyna, kuźni i tartaku. Nieopodal w zagajniku znajduje się grobowiec rodziny von Grass.

Starzyński Dwór - folwark

Starzyński Dwór - grobowiec

Starzyno - kościół

Strzelno - kościół o skromnych cechach neogotyckich, ale o wartym zobaczenia barokowym wystroju z cysterskiej fundacji. Zbudowany w 1830 r., w 1975 r. powiększony o narożną wieżę. Wystrój po części pochodzi z pierwszego kościółka Strzelna.

Strzelno - kościół

Swarzewo znane jest z Sanktuarium Maryjnego, którego ośrodkiem jest kościół p.w. Narodzenia NMP. Neogotycką, orientowaną świątynię wymurowano w l. 1878-80 na miejscu poprzedniej, na szczycie wysokiej, nadmorskiej kępy. Składa się z oskarpowanego korpusu nawy zwieńczonego od wschodu szczytem schodkowym, wyodrębnionego prezbiterium z przybudówką zakrystii od północy oraz smukłej wieży zachodniej dźwigającej hełm ostrosłupowy. Należy do nielicznych w regionie kościołów o odkrytej więźbie dachowej. Ściany kościoła pokrywają barwne polichromie autorstwa braci Drapiewskich z Pelplina, o typowo kaszubskiej ornamentyce. Stylizowany, XIX-wieczny wystrój świątyni uzupełniony jest starszymi elementami, jak barokowy ołtarzyk boczny czy późnogotycka Pieta. Natomiast słynna łaskami gotycka rzeźba Madonny Swarzewskiej z Dzieciątkiem umieszczona jest w ołtarzu głównym.
Wg legendy figurka zdobiła ongiś helski kościół i została ciśnięta do morza przez protestantów. Jednak fale wyrzuciły ją nietkniętą na brzeg Swarzewa. Zanim zbudowano obecny kościół była przechowywana w barokowej, owalnej kaplicy z kopulastym dachem, wzniesionej w 1775 r. nad źródełkiem cudownej wody leczniczej. Przy kaplicy zachował się XIX-wieczny, ludowy krzyż przydrożny. Sanktuarium jest miejscem odpustów: w niedzielę około 15-tego lipca „na Szkaplerzną" oraz w okolicach 8-ego września „na Siewną", kiedy to odbywają się do Swarzewa masowe pielgrzymki.

Swarzewo - kościół	Swarzewo - kapliczka ze źródełkiem
Swarzewo - miniskansen	Swarzewo - miniskansen

Zdrada - pomnik z kurantem poświęcony Antoniemu Abrahamowi kaszubskiemu działaczowi społecznemu i ludowemu, propagatorowi polskości, który tam właśnie się narodził.

Zdrada - pomnik Abrahama