
Bychowo było majątkiem złożonym swego czasu z dwóch folwarków, często zmieniających właścicieli. Najdłużej należały one do rodów von Büchow i von Lübtow. Istniejące założenie dworskie zawdzięczamy Sydowom, którzy w poł. XIX w. wznieśli w otulinie starego parku nowy dwór. Prostokątny i parterowy, lecz z drugą kondygnacją pod wysokim dachem naczółkowym. Przejęty przez Skarb Państwa budynek już w l. 60. XX w. popadł w ruinę, którą nabył prywatny właściciel. W ostatniej dekadzie XX w. pieczołowicie odbudował on dwór, choć bez stylowych detali. Dziś jest głównym obiektem luksusowego komplek-su wypoczynkowego, w skład którego wchodzą też niektóre z zabudowań gospodarczych oraz przestronny, zadbany park o pow. 4,7 ha.
Chynowie (pojawia się też nazwa Chynów) jest miejscem, w którym wg lokalnego przekazu stał rycerski zameczek, czego dowodzą ponoć średniowieczne fundamenty na których zbudowano istniejący pałac. Jeżeli istniał, to należał do Chynowskich, trzymających kompleks dóbr chynowskich do pocz. XVII w. Jego kolejnymi właścicielami byli Przebendowscy, później Rexinowie, którzy w 1 poł. XVIII w. zbudowali nową rezydencję. Lista włascicieli jest znacznie dłuższa, gdyż do 1945 r. często się zmieniali. Jeden z nich, Emil Bloch powiększył w 1922 r. pałac o nowe skrzydło. Losy powojenne były typowe: nacjonalizacja, PGR, dewastacja, porzucenie, prywatyzacja.
Dwuskrzydłowy pałac stoi na wysokim wzgórzu, otoczony przestronnym, zdziczałym parkiem, stawami i jarami. Jako że park jest gęsty i dobrze ogrodzony, zabytek można zobaczyć tylko z dużej odległości. Barokowy wygląd ma masywne skrzydło południowe o dwóch ryzalitach, wieży i zwalistym dachu mansardowym, nowsze skrzydło północne nosi lekkie cechy neogotyckie. W parku kryją się też dwie oranżerie z XIX w. Nieopodal pałacu znajduje się rozległy kompleks zabudowań pofolwarcznych z XIX-wieczną gorzelnią i kuźnią.
Gniewino jest starą wioską, w której od XV w. stała gotycka kaplica. W 1870 r. protestanci wybudowali na jej miejscu neogotycki kościół. Jest ceglaną budowlą ze smukłą wieżą, ozdobiona neogotyckim detalem. W 1945 r. została przejęta przez katolików i obecnie nosi wezwanie św. Józefa.
Lisewo - piętrowy, wysoko podpiwniczony dwór zbudowano pod koniec XIX w. na wzgórzu, pośrodku niewielkiego parku. Po ostatniej wojnie pełnił funkcję domu socjalnego i zniszczał, a park zdziczał. Od niedawna znajduje się w rękach prywatnych. Nowy właściciel rozpoczął remont i planuje stworzenie w dworze obiektu konferencyjnego.
Mierzynko - niewielki dwór otoczony parkiem jest wspomnieniem po folwarku należącym w XIX w. do von Slowinskich. W 2 poł. XIX w. Slowinscy zbudowali piętrowy dworek z ryzalitem o nieznacznych cechach klasycystycznych. W 1911 r. wieś nabył Emil Bloch i dołączył do majątku chynowskiego. Odtąd dworek zamieszkiwali dzierżawcy, a po 1945 r. pracownicy PGR-u. Obecnie należy on do Agencji Nieruchomości Rolnych i od kilkunastu lat stoi opuszczony.
Nadole - skansen kaszubski nad jez. Żarnowieckim pokazuje życie Kaszubów w XIX w. Głównym obiektem skansenu jest zagroda gburska (bogatego chłopa), zbudowana w XIX w. przez rodzinę Rutzów. W jej skład, obok domu mieszkalnego, wchodzą budynki inwentarskie, wozownia i piec chlebowy. W domu mieści się ekspozycja etnograficzna, zaś w pobliskiej chacie rybackiej, wystawa rybacka. Skansen można zwiedzać latem w godz. 9.00-18.00, a po sezonie w godz. 9.00-16.00.
Opalino - rozpadająca się ruina XIX-wiecznego dworu rodziny von Strehlke, własność gdańskiej kurii.
Rybno należało do Rybińskich, Bonin-Sulickich, Przebendowskich, a w XIX i XX w. do różnych rodzin niemieckich. W wiosce zachował się XIX-wieczny dwór: w części centralnej parterowy, z facjatką i dobudówką na osi fasady, u boków powiększony o trzykondygnacyjne ryzality. Powojenne przebudowy, a zwłaszcza przystosowanie dworu do funkcji mieszkalno-handlowych, pozbawiły go stylowych cech.
W latach ostatniej wojny w Rybnie działał obóz niemieckiej służby pracy. Na pocz. 1945 r. zamieniono go na obóz przejściowy dla więźniów ewakuowanych ze Stutthofu, w czasie tzw. Marszu Śmierci. W obozie zmarło ok. 800 kobiet, ich cmentarz znajduje się 1 km na wschód od wioski
Salino słynie z pięknego, staropolskiego dworu malowniczo ulokowanego na nadjeziornej skarpie. Dwór wystawili ok. 1758 ówcześni właściciele salińskiego majątku, Rexinowie. Pozostałości wałów i fosy otaczającej budynek świadczą, iż stanął on na miejscu warownej siedziby wcześniejszych właścicieli Salina, Krokowskich. Po wojnie wszedł w skład PGR-u, później służył za ośrodek wypoczynkowy i dom pracy twórczej. W 1987 r. częściowo spłonął, lecz został starannie odnowiony, a w 2004 r. nabyła go osoba prywatna. Dziś jest częścią gospodarstwa agroturystycznego.
Dwór jest budynkiem ryglowym, parterowym, krytym strzechą, o dwóch alkierzach (sypialniach) u naroży. Sielski wygląd przydają dworkowi rosnące obok malwy i pomnikowe drzewa. W głębi parku stoją ryglowe zabudowania gospodarcze i czworaki z XIX w., a także współczesne, choć stylowo nawiązujące do starej zabudowy obiekty agroturystyczne.
Parafia salińska należy do bardzo starych, długi też czas należała do protestantów, jednakże po wojnie została włączona do parafii w Kostkowie. W 1839 r. ewangelicy zbudowali z kamienia na miejscu starego, ryglowego kościoła niewielką świątynię o skromnych cechach neoromańskich. W kościółku, obecnie filialnym, można zobaczyć barokową ambonę, rzeźbę i obraz z XVIII w., jak też renesansową płytę nagrobną. Nieopodal leży cmentarz z zadbaną częścią poewangelicką. Wśród nagrobków stoi otwarte, neoklasycystyczne mauzoleum Rexinów.
Słuszewo - bezstylowy dwór z pocz. XX w.: piętrowy, z drugim pięterkiem w dachu, powiększony u boku o dobudówkę z wysokim dachem naczółkowym. Budynek stanowi własność prywatną. Bezstylowe, w dużej mierze zdewastowane dwory zachowały się też w Czymanowie i Strzebielinku.

















